مقدمه یکی ازفاکتورهای مهم در اجرای ساختمان به روشهای جدید، سرعت بالای اجرا، سبک سازی و حذف مصالح و روشهای قدیمی وقت گیر و پرهزینه میباشد. سبک سازی و اجرای سریع دو اصل بسیار مهم است که در تمامی دنیا توجه ویژه به آنها شده است و مهندسین، معماران و تولیدکنندگان مصالح ساختمانی همه تلاش خود را بر آن داشته اند تا بتوانند محصولاتی را روانه بازار کنند و طرح و نقشهای پیاده سازند تا وزن سازه به حداقل رسیده و صنعتی سازی بیشترین سرعت را در امر ساخت و ساز داشته باشد. یکی از بخشهای ساختمان که تاثیر فوق العادهای در سرعت ساخت دارد، سقف سازه میباشد. اگر در اجرای سقف از روشهای نوین استفاده شود، پروژه در دوره زمان کوتاه و بسیار مناسبی اجــــرا میشود. سقف عرشه فولادی یکی از روشهای نوین اجرای سقف است که امروزه عالقه مندان بسیار زیادی در دنیا پیدا کرده است. سقف عرشه فولادی با ورقهای گالوانیزه ذوزنقه ای شکل آجدار بدون استفاده از میلگرد و حذف قالب بندی اجرا میشود. وزن این سقف نسبت به سقف های مشابه حدود 91 تا 01 درصد کمتر و سرعت اجرای این سقف حدود 02 برابر بیشتر از سقف های متداول مانند دال بتنی و تیرچه بلوک میباشد. معرفی سقف عرشه فولادی هر چند مدت زیادی از گسترش این نوع سقف در کشورمان نمیگذرد اما در واقع این سیستم اجرای سقف از سال 0393 و با تدوین یک استاندارد صنعتی برای طراحی، اجرا و بهره برداری از این سقف توسط انستیتو سقف فولادی SDI به طور رسمی وارد صنعت ساختمان شده است. در کشور ما نیز جدیدا تمایل به اجرای سقف های عرشه فولادی بدلیل سرعت بالای آن زیاد شده است. این نوع سقف در اصل، مخصوص ساختمانهای اسکلت فلزی میباشد ولی در ساختمانهای اسکلت بتنی نیز با اتخاذ تدابیری قابل اجرا میباشد. استفاده از این نوع سقف در پروژهه ایی که پیمانکار به دلایلی از برنامه زمانی اراعه شده عقب افتاده است و نیاز به اتمام کار در بازه زمانی کوتاه است یا درجاهایی که نیاز به سرعت انجام کار می باشد، بعنوان یکی از بهترین گزینه های اصلی مورد توجه قرار میگیرد. اجزای سقف های عرشه فولادی در ساختمان های فلزی و بتنی 0 -ورقهای فولادی ورقهای گالوانیزه مورد استفاده در سقفهای عرشه فولادی ابتدا در کارخانه بصورت ذوزنقه ای فرم داده شده و سپس به محل کار منتقل میشود. این ورقها بسته به نوع سفارش میتواند دارای ابعاد مختلفی باشد. ولی معمولا ضخامت آن بین 8/1 تا 2/0 میلیمتر و عرض مفید ورق فرم داده شده 309 میلیمتر است. طول این ورقها بسته به طول دهانه های سقف سقف عرشه فولادی REV :پروژه 4 :صفحه DEP PRJ CAT DIS TYP SEQ 39 خرداد 10 سازه در کارخانه برش داده شده و سپس به محل کار منتقل میشود. این ورقها دارای تو رفتگی و برآمدگیهایی است که باعث درگیری بهتر بتن و ورق و در نتیجه عملکرد یکپارچه و بهتر سقف میگردد. شکل 0 :ورق فولادی مورد استفاده در سقف عرشه فولادی0 -برشگیرها و گلمیخها )مخصوص سازههای اسکلت فلزی( برشگیرها و گلمیخها، وظیفه انتقال برش را از دال بتنی به تیرچه ها دارند. با نصب برشگیرها و یا گلمیخ ها، پایداری ورق ها بیشتر شده و فضای مطمئنتری برای کار در طبقات ایجاد میشود. گلمیخ ها توسط دستگاه جوش قوس الکتریکی به بال تیرهای سازهای جوش میشوند. شکل 0 :نحوه اتصال ورق توسط گلمیخ به تیر فولادی بجای گلمیخها میتوان از برشگیرهای L شکل نیز استفاده نمود؛ این برشگیرها با استفاده از میخهای مخصوصی که توسط تفنگ میخکوب شلیک میشود به بال تیر متصل میگردند. سقف عرشه فولادی REV :پروژه 9 :صفحه DEP PRJ CAT DIS TYP SEQ 39 خرداد 10 شکل 0 :وسایل اتصال جهت انتقال برش از دل به تیر 0 -آرماتور الف( آرماتور افت و حرارت در عملیات بتن ریزی در سطح وسیع، بتن مدتی پس از گیرش و سخت شدن، دچار جمع شدگی شده و ترک میخورد. همچنین بدلیل تغییر دمای بتن، تنشهایی در آن بوجود می آید که آن هم باعث ترک خوردن بتن میگردد. به همین دلیل در سقفها باید از آرماتورهای افت و حرارت استفاده نمود. این آرماتورها معموال میلگرد با قطر 8 میلیمتر هستند. شکل 4 :آرماتور حرارتی سقف عرشه فولادی ب( میلگردهای سازهای این میلگرد های بسته به نوع طراحی و نوع اسکلت سازه )فلزی یا بتنی( در جاهای مختلف سقف میتواند به کار رود. در سازههای اسکلت فلزی، معموال طراحی طوری است که ورق های فلزی، نقش میلگردهای کششی در پایین مقاطع T شکل سقف عرشه فولادی REV :پروژه 0 :صفحه DEP PRJ CAT DIS TYP SEQ 39 خرداد 10 بتنی ایجاد شده را ایفا میکند و نیازی به میلگرد کششی نیست. اما در سازههای اسکلت بتنی، در تمام شیارهای ورقهای فلزی در 59 درصد وسط دهانه از میلگرد کششی استفاده میشود. اندازه و فاصله این میلگردها بستگی به طول دهانه دارد. شکل 5 :میلگرد تقویتی در سقف عرشه فولادی در سازه های بتنی و حتی فلزی، در محل اتصال سقف به تیر، به دلیل وجود لنگر خمشی منفی و ضعف بتن در کشش، میبایست از میلگردهای خمشی منفی استفاده نمود؛ این میلگردها را باید در قسمت بالای دال که تحت کشش میباشد قرار داد تا دال بتواند پاسخگوی لنگر منفی تکیهگاهی باشد. شکل 6 :میلگردهای منفی تکیهگاهی همچنین برای اجرای کنسولها )طرهها(، به دلیل وجود لنگرمنفی، باید از میلگردهای تقویتی در بالای دال استفاده کرد. نحوه تعبیه، طول و میزان خم این میلگردها باید طوری باشد که دارای طول مهاری کافی برای انتقال تنش را داشته باشند. در سازههایی که دارای دیوار برشی میباشند، در محل اتصال دیوار برشی به سقف باید از یک سری میلگردهای U شکل استفاده نمود به این صورت که میلگردهای U شکل را دور میلگردهای دیوار برشی انداخته و شاخکهای آن روی دال سقف قرار میدهند و بعد از بتن ریزی و درگیری بتن و میلگردها، یک ناحیه مطمئن و قوی برای انتقال تنشهای ناشی از نیروی زلزله از سقف به دیوار برشی، ایجاد خواهد شد. سقف عرشه فولادی REV :پروژه 5 :صفحه DEP PRJ CAT DIS TYP SEQ 39 خرداد 10 شکل 7 :نحوه اتصال سقف عرشه فولادی به دیوار برشی بجای این کار میتوان از میلگردهای L شکل که یک سر آن در سقف و سر دیگر آن در دیوار برشی)به صورت قاهم( استفاده نمود. شکل 8 :میلگردهای L شکل اتصال سقف به دیوار برشی 4 -بتن بتن مورد استفاده در سقفهای عرشه فولادی، همانند بتن دیگر سقف ها است و نباید از بتن سبک و بتنهای با مقاومت فشاری پایین استفاده شود. سقف عرشه فولادی REV :پروژه 8 :صفحه DEP PRJ CAT DIS TYP SEQ 39 خرداد 10 مواردی که میتوان از سقف عرشه فولادی استفاده نمود سقف عرشه فولادی برای استفاده در سازههای مختلف از جلمه: 0 .در سازههای صنعتی پیش ساخته سبک مانند LGS ، PBS ،CSF وLSF با صفحات سیمانی سبک 2 .برای سازههای اسکلت فلزی سبک و سنگین )مدرن، سنتی، صنعتی و نیمه صنعتی( 9 .برای سازههای اسکلت بتنی با حذف قالب بندی، تیرچه، بلوک و کم کردن حجم بتن سقف میتواند مورد استفاده قرار گیرد. مزایای سقف عرشه فولادی – سرعت باالی اجرا – کاهش تیرهای فرعی به حداقل 21 تا 91 درصد صرفه جویی در مصرف فوالد اسکلت سازه – کاهش وزن سقف، اسکلت، فونداسیون و در نهایت کاهش وزن سازه توجه شود وزن بار مرده این پروفیل با 8 سانتیمتر حجم بتن رویه 201 کیلو گرم بر متر مربع میباشد؛ این درحالی است که وزن سقف کامپوزیت سنتی با همین خصوصیات فنی 251 کیلو گرم و سقفهای تیرچه بلوک 901 کیلوگرم میباشد. بنابراین استفاده از این سقف موجب می شود که 41 درصد سبکتر از سقفهای تیرچه بلوک و 22 درصد سبکتر از سقف های کامپوزیت سنتی باشد. – 09 تا 21 درصد صرفه جویی در مصرف بتن سقف – امکان اجرا و عملیات بتن ریزی کلیه سقفهای ساختمان بصورت هم زمان – عبور آسان وسالم تاسیسات از زیر سقف وهمچنین تعمیر وتعویض بسیار راحت جاهای آسیب دیده – کاهش قابل توجه هزینههای جاری کارگاه – تأمین میلگرد کششی سقف توسط ورق که موجب میشود 01 تا 51 درصد در مصرف میلگرد صرفه جویی شود. – ایجاد یک سکوی فولادی با ایمنی باال در زمان اجرای سقف – کاهش ضخامت سقف و در نتیجه افزایش ارتفاع مفید در طبقات – ایجادسطح یکنواخت در زیر سقف – انعطاف پذیری با هر نوع طراحی از لحاظ معماری وکاربری – امکان اجرا بر روی هر نوع سازه فلزی – عدم نیاز به شمع گذاری و استفاده از چهار تراش – قابلیت اجرا در انواع شرایط محیطی و آب و هوایی – حذف عملیات کف راژبندی و دکفراژ – اجرای بدون مانع داکتها و رایزاها منطبق با نقشههای معماری – حمل آسان و نیاز به حداقل فضا برای دپو و نگهداری سقف عرشه فولادی REV :پروژه 3 :صفحه DEP PRJ CAT DIS TYP SEQ 39 خرداد 10 – دقت باال، انجام تمیز کار و قابلیت کنترل آن در اجرا روند اجرای سقف عرشه فولادی اسکلت فلزی روند اجرای سقف در ساختمانهای اسکلت فلزی به این صورت میباشدکه پس از طراحی سقف و مشخص شدن فواصل تیرهای فرعی بر اساس ضخامت ورق، نقشه های شاپ جهت جاگذاری صفحات برروی دهانههای مختلف تهیه و دستور تولید به کارخانه داده میشود. پس از تولید صفحات بسته بندی شده توسط ماشینهای حمل بار به محل پروژه ارسال و به وسیله جرثقیل بر روی اسکلت در ترازهای مختلف سقف قرار داده میشود. سپس صفحات بر روی تیرها طبق نقشه پخش شده و بوسیله پرچهای مخصوص در جای خود ثابت میگردد. در مرحله بعد برشگیرها یا گل میخها از روی بال پلها و تیرهای فرعی با استفاده از میخکوب تفنگی)هیلتی( به سازه پرچ شده و یا با استفاده از دستگاه جوش )جوش قوس الکتریکی( به سازه جوشکاری میشود. با توجه به اینکه این برشگیرها نقش مهمی در ایمنی سقف حین بهره برداری و هنگام زلزله ایفا میکنند در انتخاب گل میخ میبایست دقت کافی صورت گیرد و همچنین نصب گل میخها باید توسط افراد متخصص انجام شود. پس از نصب گل میخ آرماتورهای حرارتی مورد نیاز سقف بصورت شبکه مش آرماتور بسته شده و سقف آماده بتن ریزی میگردد. سپس بتن ریزی با پمپ بر روی سقفهای آماده صورت گرفته وبتن توسط گروه بتن ریزی بر روی سقف پخش میشود و ضخامت بتن بالایی ورق ذوذنقه ای می بایست بزرگتر از 9 سانتیمتر باشد.