مسائل اکوستیکی(صدا بندی)در ساختمان

مسائل اکوستیکی در یک ساختمان را می توان به دو گروه تقسیم کرد:

نخست: کنترل نوفه یا صدای نا خواسته و یا به عبارت دیگر،الودگی صوتی که از منابع مختلف(مانند وسایل نقلیه،سیستم تهویه و …)به فضای مورد نظر،مثل یک اتاق کار نفوذ می کند،

دوم:فراهم نمودن شرایط اکوستیک داخلی یک فضا است،که به منظور صدارسانی مطلوب می باشد.

برای کنترل نوفه،ابتداباید حداکثر نوفه قابل تحمل در فضای مورد نظر مشخص شود.این ارقام در ایین نامه های اکوستیکی هر کشور ارائه شده است.پس از ان باید نوفه منطقه ای که ساختمان در انجا ساخته می شود،مشخص شود.این نوفه که بیشتر ناشی از نوفه ترافیک است،باید توسط اجزای ساختمانی(دیوار،پنجره و…)کاهش یابد.این کاهش باید به حدی باشد که به ارقام ارائه شده در ایین نامه های اکوستیکی کشور برسد.در این صورت،داشتن اطلاعات از صدابندی جداکننده ها،الزامی است.

بنابراین از ابتدای مراحل ساخت ساختمان که شامل انتخاب سایت،انتخاب محل ساختمان در سایت وحتی ترتیب استقرار فضاهای داخلی ساختمان می باشد،باید تاثیر مسائل پیچیده اکوستیکی را در نظر گرفت.با درک برخی از مبانی پایه اکوستیکی  و چگونگی کنترل صدا توسط اجزای ساختمانی،می توان از بسیاری از مشکلات جلوگیری کرد و یا حداقل در مراحل اولیه ان را حل نمود و باعث کاهش هزینه های بازسازی گردید.در حقیقت اگر برای یک ساختمان تمام شده که در ان ساکن گردیده اند،مشکل نوفه یا الودگی صوتی وجود داشته باشد،تنها راه حل ممکن اصلاح و بازسازی است که با صرف هزینه بیشتری انجام خواهد شد.

تعاریف

صدا:صدا موج مکانیکی طولی است که در گازها ،مایعات و جامدات منتشر می شود.گستره بسامدی امواج صوتی قابل شنیدن ،بین20تا20000 هرتز است.به تعبیر ساده تر،صدا را می توان به صورت حرکات موجی در یک فراگیر کشسان ویا به عنوان محرک حس شنوایی تعریف کرد.

جداکننده ساده:جدا کننده ساده به جداکنندهای گفته می شود که در مقطع،از یک یا چند لایه تشکیل شده است وچگالی سطحی(جرم واحد سطح ان)در تمام نقاط یکسان است.مانند دیوار اجری با اندود گچ و خاک یا دیوار دو جداره اجری.

تراگسیل صدای هوابرد:هرگاه جدا کننده ای به وسیله امواج صوتی هوابرد به ارتعاش در اید،نحوه انتقال یافتن صدای اولیه به فضای مورد نظر را تراگسیل صدای هوابرد از طریق ان جداکننده گویند.مانند صدای ناشی از تلویزیون که از یک واحد مسکونی به واحد مسکونی دیگر انتقال می یابد.

شاخص کاهش صدا:

این شاخص بیانگر میزان صدا بندی جداکننده در برابر صدای هوابرد است.

شاخص کاهش صدای وزن یافته:

شاخص کاهش صدای وزن یافته،کمییتی تک عددی برای درجه بندی صدابندی جداکننده در برابر صدای هوابرد است که بر اساس نتایج اندازه گیری های شاخص کاهش صدا در بسامد بندهای یک سوم هنگامی بدست می اید.

تراگسیل صدای کوبه ای:

هرگاه جدا کننده ای در اثر کوبش به ارتعاش در اید،نحوه انتقال یافتن صدای اولیه به فضای مورد نظر را تراگسیل صدای کوبه ای از طریق جداکننده گویند.مانند صدای راه رفتن بر روی کف یک واحد مسکونی که به واحد مسکونی دیگردر طبقه پایین منتقل شود.

تراز فشار صدای کوبه ای معمول شده:

این شاخص،بیانگر میزان تراز فشار صدای کوبه ای انتقال یافته از سقف است.

انتظارات عملکردی صدابندی در ساختمان

هرساختمانی،با هر نوع سیستم ساختمانی،باید به نحوی طراحی و ساخته شودکه سلامت و اسایش ساکنان و همسایگان ان ها از نظر شرایط صوتی فضاهای مختلف فراهم شود.از این رو رعایت ضوابط و مقررات صدا بندی هوابرد و کوبه ای در تمام ساختمان ها الزامیست.مقررات صدابندی هوابرد و کوبه ای تا حدودی در این قسمت ارائه شده است.برای الزامات کامل به مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان و سایر مدارک مصوب در این زمینه مراجعه شود.

عملکرد جداکننده ها از نظر صدا بندی در ساختمان

جدارهایی که از نظر صدابندی هوابرد در یک ساختمان مورد بررسی قرار میگیرند،عبارتند از:نمای ساختمان،جدار بین فضاهای مستقل از هم،جدار بین راه پله ها یا راهرو از فضای مورد نظر،بام،سقف بین طبقات و سقف بالای پیلوت،یا بطور کلی هر فضایی ه دلیل کاربری خاص خود باید از نظر صدابندی از فضای مجاور جداسازی شود.همچنین سقف بین طبقات از نظر صدابندی کوبه ای نیز مورد برسی قرار می گیرد.

ضوابط و مقررات صدابندی در ساختمان

مناطق مختلف شهری از نظر تراز نوفه محیطی :برای ارائه مقررات اکوستیکی برای انواع ساختمان های با کاربرهای مختلف ،مناطق مختلف شهری از نظر تراز نوفه محیطی تقسیم بندی شده است که ارقام ان در جدول 5-1 ارائه شده است.

 

حداقل شاخص کاهش صدای وزن یافته مورد نیاز برای جدا کننده ها:

حداقل شاخص کاهش صدای وزن یافته مورد نیاز برای جدا کننده ها در ساختمان های مختلف،بر اساس مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان ،تحت عنوان عایق بندی و تنظیم صدا در جدول 5-2 ارائه شده است.

مقادیر حداقل شاخص کاهش صدای وزن یافته تعیین شده برای جداکننده ها در جدول5-2 برای کاربردهای مختلف،تنها در مناطق شهری که نوفه محیطی ان ها در روز برابر یا کمتر از 65 دسی بل باشد،قابل قبول است.در صورتی که کاربری ها در مناطق شهری با نوفه محیطی بالا و بسیار بالا،مطابق طبقه بندی جدول 5-1 قرار گیرند،باید به ترتیب مقدار 5 و10 دسی بل به مقادیر شاخص کاهش صدای وزن یافته تعیین شده برای پوسته خارجی ان ها ،افزوده شود.

حداکثر تراز صدای کوبه ای تراگسیل شده از سقف میان طبقات در ساختمان ها:

رعایت حداکثر تراز صدای کوبه ای معمول شده وزن یافته به مقدار 50 دسی بل در ساختمان های مسکونی الزامی است.

مقادیر تراز صدای کوبه ای معمول شده از طرف ازمایشگاه های اکوستیک ارائه می شود.